Często nieuświadamiane, często pomijane, często - w świecie samozrozumienia - uważane za własny geniusz... Dary Ducha Swietego... dary! Na samym poczatku nalezy sobie bardzo jasno uzmyslowic prawde, iz najwazniejszym DAREM, jaki otrzymujemy w sakramencie bierzmowania, jest sam DUCH SWIETY! W czasie bierzmowania dokonuje sie to, co mialo miejsce w dniu Piecdziesiatnicy w Wieczerniku - Bozy Duch zstepuje na konkretne osoby.
Poniewaz wsród skutków sakramentu dojrzalosci chrzescijanskiej Katechizm Kosciola Katolickiego wymienia miedzy innymi pomnozenie darów Ducha Swietego, to nalezy z tego wyciagnac logiczny wniosek, iz te dary otrzymalismy juz wczesniej, w sakramencie chrztu, bo przeciez juz w tym pierwszym i najwazniejszym sakramencie zstepuje na czlowieka Duch Prawdy. Dotykamy tu kwestii pewnej proporcji miedzy tymi dwoma waznymi sakramentami. W tym miejscu warto przytoczyc slowa o. Jacka Salija OP: "[...] przyjmujac chrzest, zostajemy wszczepieni w smierc i zmartwychwstanie Chrystusa Pana, jestesmy wezwani do tego, zeby umierac coraz gruntowniej dla grzechu i odnawiac sie ku zyciu wiecznemu. Natomiast dzieki sakramentowi bierzmowania stajemy sie uczestnikami zeslania Ducha Swietego, który Apostolów - swiadków zmartwychwstania Chrystusa - polaczyl w jeden Kosciól i uzdolnil do odwaznego i skutecznego gloszenia Ewangelii". Pieknie komentuje to zagadnienie ks. Edward Staniek z Krakowa: "Dary te otrzymujemy juz na chrzcie swietym, ale wtedy one sa podane czlowiekowi jako nasiona pieknych drzew owocowych. Trzeba je w sercu zasiac, pielegnowac tak, aby wzrastaly. W sakramencie bierzmowania te dary osiagaja juz ten stopien rozwoju, w którym drzewa zaczynaja kwitnac i wydawac owoce. Owoce tych drzew wymienil sw. Pawel w Liscie do Galatów. Sa to tak zwane owoce Ducha Swietego. Jaki smak posiadaja te owoce? Wsród nich jest owoc milosci, radosci, pokoju, cierpliwosci, uprzejmosci, dobroci, wiernosci i czystosci. Jezeli wiec chrzescijanin serio potraktuje otrzymane nasiona i zacznie je pielegnowac tak, aby z nich wyrosly wspaniale drzewa, wtedy, gdy osiaga dojrzalosc, jest podobny do takiego czlowieka, który posiada piekny sad. Ten jego sad jest bogaty w owoce, po które podejda ludzie".
Za Encyklopedia katolicka stwierdzamy ogólnie, ze dary Ducha Swietego to stale uzdolnienia nadprzyrodzone, udzielane wlasnie przez Ducha Pocieszyciela, sluzace zbawczemu procesowi czlowieka. Sa to wiec pewne habitualne dyspozycje, uzdalniajace czlowieka wierzacego do pozytywnej odpowiedzi na impulsy, natchniena Bozego Ducha, co wyraza sie w zyciu wiary, nadziei i milosci. Juz w Starym Testamencie, dokladnie rzecz biorac w Ksiedze Izajasza (11,1-6), znajdziemy swoisty katalog darów Ducha, które odnosza sie bezposrednio do Mesjasza. Zostalo to wyrazone poprzez trzy pary przymiotów: madrosc i rozum, rada i mestwo, wiedza i bojazn Boza. Przy kolejnych tlumaczeniach Biblii (Septuaginta, Wulgata), dokonano rozbicia pojecia "bojazn Boza", aby lepiej oddac sedno sprawy, i stad pojawil sie termin "poboznosc". Nie wchodzac w szczególy bardzo ciekawego rozwoju historycznego, a takze przeróznych interpretacji teologicznych, mozemy za Antonim Bazielichem stwierdzic, iz daiy Ducha Swietego sa róznymi, uzupelniajacymi, sie przejawami jednej rzeczywistosci, nowego zycia duszy otrzymywanego od Boga w Duchu Swietym.
A oto poszczególne dary:
MADROSC (sapicntia) - od Boga pochodzaca pomaga zauwazyc fantastyczne mozliwosci dobra przy jednoczesnej pamieci o potedze zla. Nie jest to pewien zasób akademickiej wiedzy czy bogate doswiadczenie zyciowe. Jest jakby zwróceniem sie twarza swego zycia w strone Stwórcy.
Dar madrosci to nadprzyrodzone usposobienie umyslu, które naklania czlowieka do cenienia jedynie Boga i do rozkoszowania sie Nim i tym, co odnosi sie do chwaly Bozej. Taka madrosc pozwala nam dostrzegac Boga wszedzie.
ROZUM (intellectus) - to jest dar rozumienia spraw Bozych przekazanych w Objawieniu, czyli w Pismie Swietym i Tradycji Kosciola. Nie mamy tu na mysli podwyzszonego IQ u chrzescijan czy tez sprawniej dzialajacych pólkul mózgowych. Niektórzy ludzie nawet duzo wiedza, ale niewiele rozumieja. Owoce wydaje wiedza, która ludzie rozumieja. Dar rozumu pozwala czlowiekowi sadzic o wszystkim jakby instynktownie w swietle wiaty, na przyklad o tym, ze eksperymenty medyczne sa dopuszczalne, jesli sluza rzeczywistemu dobru czlowieka, ale ze istnieja i takie eksperymenty medyczne, którym nalezy sie zdecydowanie przeciwstawic.
RADA (consilium) - jest darem dodajacym sil przy podejmowaniu decyzji w Duchu Swietym w praktycznych sytuacjach zyciowych: co czynic, czego nie czynic (zarówno w odniesieniu do siebie, jak i do innych). Jest to, mówiac krótko, takze otwarcie na madrzejszych od siebie, gotowosc przyjecia pouczenia, szczególnie gdy chodzi o pouczenia samego Pana Boga. Dzieki niemu nie musimy sie zbytnio lekac o przyszlosc, bo wszystko jest w reku Pana. Nie jest to dar, dzieki któremu nagle staniemy sie czlonkiem Rady Europy albo otrzymamy posade poradnictwa kulinarnego w jednym z kobiecych pism.
MESTWO (fortitudo) - jest tym darem duchowym, któiy uzdalnia nas do tego, by stanac z moca i ufnoscia wobec prób i niebezpieczenstw, które napo tykamy w naszym chrzescijanskim zyciu. "Uczynil mnie silna i odwazna - napisala sw. Teresa z Lisieux - i odtad kroczylam od zwyciestwa do zwyciestwa, zaczynajac jakby bieg gigantyczny". Dar mestwa potrzebny jest zarówno w sieganiu po wielkie wartosci, jak i w walce ze zlem. W obecnych czasach pozwala na przeciwstawienie sie negatywnym trendom kulturowym (na przyklad zamiast wydac mase pieniedzy na korekte nosa poprzez operacje plastyczna, moge pomóc wielu potrzebujacym).
UMIEJETNOSC, czyli wiedza (scientia). Dar umiejetnosci jest tym darem Ducha Swietego, dzieki któremu mamy pewnosc i gleboka wiare w Boga oraz w chrzescijanskie prawdy objawione. Jest nadprzyrodzonym usposobieniem umyslu, które pozwala wnikac w tajemnice naszej wiaiy. Dzieki niemu rozumiemy lepiej slowa Pana Jezusa, bardziej pojmujemy sens tekstów biblijnych. Nie chodzi wcale o to, by od razu zostac laureatem Nagrody Nobla, szczycic sie kolejnymi tytulami naukowymi lub szczeblami zawodowej kariery. Dar umiejetnosci umozliwia równiez podejscie z wielkimi wartosciami do ludzi tak, by umieli je przyjac. Podczas gdy swiat stara sie nam wmówic, ze "zobaczyc, to znaczy uwierzyc", to umiejetnosc podpowiada nam, ze "uwierzyc, to znaczy zobaczyc"!
POBOZNOSC (pietas) - dzis slowa "poboznosc", "pobozny" nie maja najlepszej marki. Mysle, ze jest to efekt pewnego nieporozumienia, wyplywajacego z faktu, iz z tymi pojeciami laczy sie sprawy, które tak naprawde sa im obce. Czesto myli sie poboznosc z faryzeizmem. Dar ten to nadprzyrodzone usposobienie duszy, które naklania ja pod dzialaniem Ducha Swietego, aby zachowywala sie w stosunku do Boga jak dziecko wobec bardzo kochajacego ojca. To wlasnie zdrowa, madra, prawdziwa poboznosc prowadzi nas do bardzo intymnej zazylosci z Panem Bogiem i owocuje postawa milosci i sluzby wobec napotykanych sióstr i braci.
BOJAZN BOZA (timor Domini) - to nieustanne zdumiewanie sie niepojetym Bogiem i pragnienie, by Go nie zawiesc. Nie chodzi tu o postawe strachu, bo przeciez kto sie leka, ten nie udoskonalil sie w milosci (jak mówi Biblia). Natomiast ten dar rodzi w chrzescijaninie postawe pelna szacunku i najwyzszej czci wobec Boga i prowadzi go do tego, ze oddaje on czesc Bogu i stara sie wypelniac Jego wole - nie ze wzgledu na strach, ale ze wzgledu na szacunek. Dar ten chroni nas przed niebezpieczna postawa traktowania Pana Boga jako "kumpla", którego mozna klepac po ramieniu i który na wszystko pozwala.
Oczywiscie zdajemy sobie sprawe, ze liczba "7" ma w tym wypadku znaczenie symboliczne i oznacza pelnie. Duch Swiety, któiy zstepuje na nas w sakramencie bierzmowania, jest niewysychajacynT zródlem wszelkiego dobra. Dary, o których tu wspominalismy, rzeczywiscie tworza (odwolujac sie, podobnie jak w tytule, do metafory ks. Edwarda Stanka) cudowny Bozy sad. Niech on w nas rozkwita i przynosi na codzien blogoslawione owoce. Pamietajmy przy tym, ze cokolwiek otrzymujemy od Bozego Ducha, otrzymujemy nie tylko dla siebie, ale i dla dobra wspólnoty.
Poniewaz wsród skutków sakramentu dojrzalosci chrzescijanskiej Katechizm Kosciola Katolickiego wymienia miedzy innymi pomnozenie darów Ducha Swietego, to nalezy z tego wyciagnac logiczny wniosek, iz te dary otrzymalismy juz wczesniej, w sakramencie chrztu, bo przeciez juz w tym pierwszym i najwazniejszym sakramencie zstepuje na czlowieka Duch Prawdy. Dotykamy tu kwestii pewnej proporcji miedzy tymi dwoma waznymi sakramentami. W tym miejscu warto przytoczyc slowa o. Jacka Salija OP: "[...] przyjmujac chrzest, zostajemy wszczepieni w smierc i zmartwychwstanie Chrystusa Pana, jestesmy wezwani do tego, zeby umierac coraz gruntowniej dla grzechu i odnawiac sie ku zyciu wiecznemu. Natomiast dzieki sakramentowi bierzmowania stajemy sie uczestnikami zeslania Ducha Swietego, który Apostolów - swiadków zmartwychwstania Chrystusa - polaczyl w jeden Kosciól i uzdolnil do odwaznego i skutecznego gloszenia Ewangelii". Pieknie komentuje to zagadnienie ks. Edward Staniek z Krakowa: "Dary te otrzymujemy juz na chrzcie swietym, ale wtedy one sa podane czlowiekowi jako nasiona pieknych drzew owocowych. Trzeba je w sercu zasiac, pielegnowac tak, aby wzrastaly. W sakramencie bierzmowania te dary osiagaja juz ten stopien rozwoju, w którym drzewa zaczynaja kwitnac i wydawac owoce. Owoce tych drzew wymienil sw. Pawel w Liscie do Galatów. Sa to tak zwane owoce Ducha Swietego. Jaki smak posiadaja te owoce? Wsród nich jest owoc milosci, radosci, pokoju, cierpliwosci, uprzejmosci, dobroci, wiernosci i czystosci. Jezeli wiec chrzescijanin serio potraktuje otrzymane nasiona i zacznie je pielegnowac tak, aby z nich wyrosly wspaniale drzewa, wtedy, gdy osiaga dojrzalosc, jest podobny do takiego czlowieka, który posiada piekny sad. Ten jego sad jest bogaty w owoce, po które podejda ludzie".
Za Encyklopedia katolicka stwierdzamy ogólnie, ze dary Ducha Swietego to stale uzdolnienia nadprzyrodzone, udzielane wlasnie przez Ducha Pocieszyciela, sluzace zbawczemu procesowi czlowieka. Sa to wiec pewne habitualne dyspozycje, uzdalniajace czlowieka wierzacego do pozytywnej odpowiedzi na impulsy, natchniena Bozego Ducha, co wyraza sie w zyciu wiary, nadziei i milosci. Juz w Starym Testamencie, dokladnie rzecz biorac w Ksiedze Izajasza (11,1-6), znajdziemy swoisty katalog darów Ducha, które odnosza sie bezposrednio do Mesjasza. Zostalo to wyrazone poprzez trzy pary przymiotów: madrosc i rozum, rada i mestwo, wiedza i bojazn Boza. Przy kolejnych tlumaczeniach Biblii (Septuaginta, Wulgata), dokonano rozbicia pojecia "bojazn Boza", aby lepiej oddac sedno sprawy, i stad pojawil sie termin "poboznosc". Nie wchodzac w szczególy bardzo ciekawego rozwoju historycznego, a takze przeróznych interpretacji teologicznych, mozemy za Antonim Bazielichem stwierdzic, iz daiy Ducha Swietego sa róznymi, uzupelniajacymi, sie przejawami jednej rzeczywistosci, nowego zycia duszy otrzymywanego od Boga w Duchu Swietym.
A oto poszczególne dary:
MADROSC (sapicntia) - od Boga pochodzaca pomaga zauwazyc fantastyczne mozliwosci dobra przy jednoczesnej pamieci o potedze zla. Nie jest to pewien zasób akademickiej wiedzy czy bogate doswiadczenie zyciowe. Jest jakby zwróceniem sie twarza swego zycia w strone Stwórcy.
Dar madrosci to nadprzyrodzone usposobienie umyslu, które naklania czlowieka do cenienia jedynie Boga i do rozkoszowania sie Nim i tym, co odnosi sie do chwaly Bozej. Taka madrosc pozwala nam dostrzegac Boga wszedzie.
ROZUM (intellectus) - to jest dar rozumienia spraw Bozych przekazanych w Objawieniu, czyli w Pismie Swietym i Tradycji Kosciola. Nie mamy tu na mysli podwyzszonego IQ u chrzescijan czy tez sprawniej dzialajacych pólkul mózgowych. Niektórzy ludzie nawet duzo wiedza, ale niewiele rozumieja. Owoce wydaje wiedza, która ludzie rozumieja. Dar rozumu pozwala czlowiekowi sadzic o wszystkim jakby instynktownie w swietle wiaty, na przyklad o tym, ze eksperymenty medyczne sa dopuszczalne, jesli sluza rzeczywistemu dobru czlowieka, ale ze istnieja i takie eksperymenty medyczne, którym nalezy sie zdecydowanie przeciwstawic.
RADA (consilium) - jest darem dodajacym sil przy podejmowaniu decyzji w Duchu Swietym w praktycznych sytuacjach zyciowych: co czynic, czego nie czynic (zarówno w odniesieniu do siebie, jak i do innych). Jest to, mówiac krótko, takze otwarcie na madrzejszych od siebie, gotowosc przyjecia pouczenia, szczególnie gdy chodzi o pouczenia samego Pana Boga. Dzieki niemu nie musimy sie zbytnio lekac o przyszlosc, bo wszystko jest w reku Pana. Nie jest to dar, dzieki któremu nagle staniemy sie czlonkiem Rady Europy albo otrzymamy posade poradnictwa kulinarnego w jednym z kobiecych pism.
MESTWO (fortitudo) - jest tym darem duchowym, któiy uzdalnia nas do tego, by stanac z moca i ufnoscia wobec prób i niebezpieczenstw, które napo tykamy w naszym chrzescijanskim zyciu. "Uczynil mnie silna i odwazna - napisala sw. Teresa z Lisieux - i odtad kroczylam od zwyciestwa do zwyciestwa, zaczynajac jakby bieg gigantyczny". Dar mestwa potrzebny jest zarówno w sieganiu po wielkie wartosci, jak i w walce ze zlem. W obecnych czasach pozwala na przeciwstawienie sie negatywnym trendom kulturowym (na przyklad zamiast wydac mase pieniedzy na korekte nosa poprzez operacje plastyczna, moge pomóc wielu potrzebujacym).
UMIEJETNOSC, czyli wiedza (scientia). Dar umiejetnosci jest tym darem Ducha Swietego, dzieki któremu mamy pewnosc i gleboka wiare w Boga oraz w chrzescijanskie prawdy objawione. Jest nadprzyrodzonym usposobieniem umyslu, które pozwala wnikac w tajemnice naszej wiaiy. Dzieki niemu rozumiemy lepiej slowa Pana Jezusa, bardziej pojmujemy sens tekstów biblijnych. Nie chodzi wcale o to, by od razu zostac laureatem Nagrody Nobla, szczycic sie kolejnymi tytulami naukowymi lub szczeblami zawodowej kariery. Dar umiejetnosci umozliwia równiez podejscie z wielkimi wartosciami do ludzi tak, by umieli je przyjac. Podczas gdy swiat stara sie nam wmówic, ze "zobaczyc, to znaczy uwierzyc", to umiejetnosc podpowiada nam, ze "uwierzyc, to znaczy zobaczyc"!
POBOZNOSC (pietas) - dzis slowa "poboznosc", "pobozny" nie maja najlepszej marki. Mysle, ze jest to efekt pewnego nieporozumienia, wyplywajacego z faktu, iz z tymi pojeciami laczy sie sprawy, które tak naprawde sa im obce. Czesto myli sie poboznosc z faryzeizmem. Dar ten to nadprzyrodzone usposobienie duszy, które naklania ja pod dzialaniem Ducha Swietego, aby zachowywala sie w stosunku do Boga jak dziecko wobec bardzo kochajacego ojca. To wlasnie zdrowa, madra, prawdziwa poboznosc prowadzi nas do bardzo intymnej zazylosci z Panem Bogiem i owocuje postawa milosci i sluzby wobec napotykanych sióstr i braci.
BOJAZN BOZA (timor Domini) - to nieustanne zdumiewanie sie niepojetym Bogiem i pragnienie, by Go nie zawiesc. Nie chodzi tu o postawe strachu, bo przeciez kto sie leka, ten nie udoskonalil sie w milosci (jak mówi Biblia). Natomiast ten dar rodzi w chrzescijaninie postawe pelna szacunku i najwyzszej czci wobec Boga i prowadzi go do tego, ze oddaje on czesc Bogu i stara sie wypelniac Jego wole - nie ze wzgledu na strach, ale ze wzgledu na szacunek. Dar ten chroni nas przed niebezpieczna postawa traktowania Pana Boga jako "kumpla", którego mozna klepac po ramieniu i który na wszystko pozwala.
Oczywiscie zdajemy sobie sprawe, ze liczba "7" ma w tym wypadku znaczenie symboliczne i oznacza pelnie. Duch Swiety, któiy zstepuje na nas w sakramencie bierzmowania, jest niewysychajacynT zródlem wszelkiego dobra. Dary, o których tu wspominalismy, rzeczywiscie tworza (odwolujac sie, podobnie jak w tytule, do metafory ks. Edwarda Stanka) cudowny Bozy sad. Niech on w nas rozkwita i przynosi na codzien blogoslawione owoce. Pamietajmy przy tym, ze cokolwiek otrzymujemy od Bozego Ducha, otrzymujemy nie tylko dla siebie, ale i dla dobra wspólnoty.
ks. Jacek Staniek
